TRENING METAPOZNAWCZY

          Oprócz farmakoterapii coraz silniej podkreśla się rolę oddziaływań psychologicznych w terapii psychoz, szczególnie opartych na modelu poznawczo-behawioralnym, a jego nową metodę stanowi grupowy trening metapoznawczy. Jest to wysoce ustrukturyzowana metoda, z odpowiednio zaprojektowanymi ćwiczeniami, pozwalającymi na pracę z poszczególnymi zniekształceniami poznawczymi występującymi w psychozach.
          Program treningu realizowany w naszym oddziale składa się z ośmiu modułów, które dotyczą błędów poznawczych i uprzedzeń w rozwiązywaniu problemów w schizofrenii. Pośród problematycznych (nieprzystosowawczych) stylów myślenia potencjalnie przyczyniających się do rozwoju urojeń znajdują się:
• wzrost błędów atrybucji,
• przeskakiwanie do konkluzji,
• odrzucanie dowodów sprzecznych z przekonaniem,
• deficyty w teorii umysłu (theory of mind),
• zbyt duża pewność sądu mimo zniekształceń pamięci,
• depresyjne schematy poznawcze.
          Te błędy i uprzedzenia/schematy mogą, same w sobie lub też w kombinacji z innymi czynnikami, być punktem kulminacyjnym w przekształcaniu się z założenia fałszywych przekonań w urojenia. Celem sesji treningu metapoznawczego jest zwiększenie pacjentów świadomości tych zniekształceń i skłonienie ich do refleksji, uzupełnienie lub zmianę obecnego repertuaru sposobów rozwiązywania problemów.
          Psychoza nie jest nagłym i natychmiastowym incydentem, często poprzedza ją stopniowa zmiana oceny poznawczej, czy też środowiska społecznego, zatem wzmocnienie kompetencji metapoznawczych może mieć korzystny wpływ na dekompensację psychotyczną. Ćwiczenia, polecane pacjentom pomagają w tym procesie. Moduły treningowe kierowane są do pacjentów na sesjach grupowych. Najważniejszym celem treningu metapoznawczego jest zmiana „poznawczej infrastruktury” sądów urojeniowych. W obecnej wersji treningu kładziemy nacisk na relację między stylami myślenia, urojeniami i psychozą.

Mgr Janusz Szamański – były psycholog oddziału F10